اقتصاد (در انگلیسی Economics – ایکونومیکس) یکی از علوم اجتماعی است که به تحلیل تولید، توزیع و مصرف کالاها و خدمات می‌پردازد. واژه ایکونومیکس از کلمه یونان باستانی οἰκονομία (اُیکُنُمیا به معنای مدیریت خانوار، مدیریت) از ترکیب οἶκος (اُیکُس به معنای خانواده) + νόμος (نُمُس به معنای روش یا قانون) و به معنای «قواعد خانه (خانوار)» تشکیل شده‌است. علم اقتصاد کنونی در اواخر قرن نوزدهم از داخل شاخه گسترده‌تر اقتصاد سیاسی پدید آمد. محرک اصلی برای توسعه اقتصاد مدرن تمایل به استفاده از رویکرد تجربی با شباهت بیشتر به علوم فیزیکی بود. هدف علم اقتصاد توضیح این مسئله‌است که جوامع اقتصادی چگونه کار می‌کندد و بنگاه‌های اقتصادی چگونه تعامل برقرار می‌کنند. تحلیل‌های اقتصادی به سراسر جامع از تجارت و اقتصاد و دولت گرفته تا جرایم، تحصیلات، خانواده، سلامت، قانون، سیاست، مذهب، موسسات اجتماعی، جنگ و علم اعمال می‌شود. در شروع قرن ۲۱ام، از گسترش زمینه علم اقتصاد در علوم اجتماعی با عنوان اقتصاد امپریالیستی یاد می‌شود. در طول تاریخ بشری تعریف‌های گوناگونی از علم اقتصاد ارائه شده‌است آدام اسمیت اقتصاد را علم تولید ثروت قلمداد می‌نمود در حالیکه برخی دیگر آن را علم تولید و توزیع ثروت می‌دانستند. در تعریف‌های امروزی اقتصاد را علم استفاده بهینه از منابع کمیاب می‌دانند. این علم را همچنین می‌توان علم تخصیص منابع محدود برای تامین نیازها و خواسته‌های نا محدود دانست. این علم در طول تاریخ تاثیر زیادی بر زندگی مردم داشته‌است. اقتصاد ایستا و پویا، اقتصاد اثباتی و دستوری و اقتصاد خرد و کلان از جمله دسته بندیهای علم اقتصاد به شمار می‌روند. اقتصاد اثباتی به هست‌ها و نیست‌ها می‌پردازد و اقتصاد دستوری به بایدها و نبایدهاپرداخته و توام با قضاوت ارزشی می‌باشد. بطور مثال جمله «نرخ بیکاری X درصد می‌باشد» مربوط به اقتصاد اثباتی است و جمله «نرخ تورم بایست کاهش یابد» در حوزه اقتصاد دستوری قرار دارد. اقتصاد خرد به مطالعه رفتار اقتصادی واحدهای تصمیم گیرنده انفرادی (عرضه کننده و تقاضا کننده) می‌پردازد و اقتصاد کلان متغیرهای اقتصادی را در سطح کلان مورد مطالعه قرار می‌دهد. وجه تمایزهای گوناگونی بین ابعاد مختلف علم اقتصاد وجود دارد. در کتب اولیه وجه تمایزها بین اقتصاد خرد که به عناصر اصلی اقتصادی از قبیل بازارها و عوامل اقتصادی همچون: مصرف‌کنندگان و بنگاهها و خریداران و فروشندگان می‌پردازد، و اقتصاد کلان که به تاثیرات کل اقتصاد از قبیل بیکاری، تورم، رشد اقتصادی، و سیاستهای مالی وپولی اشاره دارد، تقسیم می‌گردید. وجه تمایزهای دیگری از قبیل اقتصاد نظری و اقتصاد کاربردی و اقتصاد عقلایی و رفتاری وجود دارد.

منبع:دانشنامهٔ آزاد